EMAKUMEAK

media type="custom" key="9142926" width="238" height="238" align="center"

**Ulertzen al du matematikak sexuen arteko ezberdintasunaz? Gizonezkoena al da matematikaren mundua? Non daude matematikaren munduan lan egin zuten eta lan egiten duten emakumeen izenak?** Émilie du Châtelet historiako lehenengo zientzialaria (emakumea) konsideratuta dago Madame Lavoisierrekin batera. __TEANO__: lehengo emakume matematikaria. K.a VI. mendean jaio zen Crotonen, Grezia. Pitagorasen emakumea izan zen, eta hau hil zenean eskola pitagorikaren zuzendaria izatera pasatu zen. Matematikari, fisikari eta medintzari buruz zenbait liburu idatzi zituen. **ANDREA ALDUAN**.
 * JAIONE ELORZ **

__HIPATIA__: Emakumezko zientzialari, filosofo, neoplatoniko eta maisua izan zen, bere jakinduria eta ikasketekin matematikaren eta astronomiaren garapenean lagundu zuena. Alejandriako Diofantoren "Aritmetika"-ren inguruan egindako iruzkinean erakusten zuen Aritmetika kalkulu hutsa baino harago doala. ** ﻿EIDER IRIGOIEN. **

__AGNESI__: Matematikariaz gain filsosfoa, teologoa eta hizkuntzalaria izan zen. Lehendabiziko testu liburua sortu zuen 1748 urtean eta bertan kalkulu diferentzialari eta kalkulu integralei buruzko ideak aipatu zituen. Ingeleserako itzulpen txar baten ondorioz "Agnesiko sorgina " deitzen zaio kurba mota bati. Hala ere, berak ez zuen kurba hau aurkitu. **GORKA EGUINOA**

__SOPHIE GERMAIN__: Zenbakien teorian eta elastikotasunaren ikerketan nabarmendu zen frantses matamatikaria izan zen. Bere ikerketarik garrantsitzuenetariko bat da "Sophie Germain-en zenbaki lehenen lana", zenbaki hauek, bere bigarren inkrementatuan unitate batean, baita ere zenbaki lehen bat da. Hamairu urterekin hasi zen matematika ikasten nahiz eta bere gurasoak ados ez egon. Hala ere, aurrera jarraitu zuen eta gizonez mozorrotu behar izan zuen matematikari bilketetan sartu ahal izateko, bilera horietan emakumeek sarrera debekatuta zutelako. **EDURNE IPIÑA**

**SOPHIE GERMAN** hil eta 20 urte geroago, Moskun, __**SOFIA**__ jaio zen. Bere etxeko paretak papereztatzean, bere aitak gaizki kalkulatu zuen eta __**SOFIAK**__, bere paretetan matematikari errusiar baten konferentzien kalkulu diferentzial-ekin eta integral-ekin bizi behar izan zuen. Matematiketan lan egiteko, //Vladimir Kovalevsky//-rekin hezkontza faltsu bat izan zuen, horren ondorioz, __**SOFIA KOVALEVSKAYA**__ izenarekin ezagutzen da. Parisko zientzietako akademia bere esfortzurik handiena saritu zuen, Borden saria emanez, puntu finko baten inguruan rotazioan dagoen gorputz zurrun baten problemaren lan batengatik. **JOSU IRISARRI**

Marie Curie fisikan lizentziatu zen eta bere ikasgelako hoberena izan zen. 1894an matematikan lizentziatu zen eta bere senarra izango zena ezagutu zuen. Biak batera, material erradiaktiboak ikertu zituzten, uranioa batez ere, **//pechblenda//** forman. **//Pechblenda//** barrutik irten zen uranioa //**pechblenda**// bera baino erradioaktiboagoa zen, horregatik bi zientzialariek **//pechblenda//**k uranioa baino erradioaktiboagoa zen beste elementu bat zuela bere barnean suposatu zuten. Honetaz aparte, torioak erradioaktibitatea sortu ahal zuela aurkitu zuten. **AMAIA NAVARRO**

Hau JULEN ZAPATAK ETA JON ARRIZIBITAK egin dugu interneten falta geneukalako. Émilie du Châtelet 1706 ko abenduaren 17an jaio zen Parisen eta 1746 ko irailaren 10ean hil zen Lunévillen. Matematikari eta fisikari frantsesa izan zen eta hau bere senar bati esker izan zela esan daiteke. Voltairek (bere senarra) fisika eta matematika ikastera bultzatu zuen eta azkenean honek bere burua baino azkarragoa zela antzeman zuen.

__**ADA BYRON**__ historiako lehen programatzailetzat jotzen da. Lord Byron poetaren alaba, ekuazio diferentzialak askatzeko gai zen Charles Babbageren konputagailu mekaniko aitzindariaren deskripzioa idazteagatik da batez ere ezaguna. Beste batzuk Babbage barne, kalkulo sinpleak egiteko gaitasuna bakarrik ikusi bazieten ere, Adak konputagailuak urrutirago joan zitezkeela aurreikusi eta ondorioztatu zuen. **ALVARO OLCOZ**